مترجم سایت

بازار مد در ایران بزرگترین بازار مصرف مد در خاور میانه و بالغ بر دو هزارو سیصد میلیارد تومان است که این امر خود در گرو تسخیر بازار پوشاک ایران توسط کالاهای قاچاق چینی است.

بر اساس یک تحقیق انجام شده توسط سعید صمدی، آمار مركز آمار ایران حکایت از آن می‌کند که در حدود سی میلیون نفر از جمعیت ایران در محدوده سنی 15 تا 30 سال هستند كه دو سوم آنها در مناطق شهری ساكنند و اگر فقط مصرف مد در بخش شهر نشین این گروه سنی را در نظر بگیریم و به سایر گروه‌ها كاری نداشته باشیم و با فرض اینكه افراد این بخش در سال حدود صد هزار تومان از خرید هایشان تحت تأثیر مد و مدگرایی باشد ( كه فرض كاملاً قابل قبولی است ) در این صورت مقدار مصرف مد فقط در این محدوده سنی برابر با رقم نجومی دو هزار میلیارد تومان در سال خواهد بود .

در ادامه این تحقیق آمده است که با گسترده تر كردن محدوده سنی و اضافه كردن افراد شهر نشین 30 تا 40 ساله كه در حدود شش میلیون نفر هستند و با فرض سرانه مصرف مد پنجاه هزار تومان برای هر كدام از آنها ، سیصد میلیارد تومان دیگر هم به این مبلغ اضافه شده و حاصل به رقم دو هزار و سیصد میلیارد تومان خواهد رسید .

این مقاله تحقیقی که در فصلنامه توسعه مهندسی بازار شماره 11 منتشر شده در ادامه به بررسی رفتارمصرف كننده‌های مد در ایران بر حسب 4 گروه سنی پرداخته و در معرفی گروه اول می‌نویسد: گروه اول از 15 تا 20 سال ( نوجوانان ) هستند. جمعیت شهر نشین این گروه حدود هفت میلیون نفر است . افراد این گروه به شدت تابع مد بوده و پوشش و لباس خود را بین هفتاد تا نود درصد تحت تاثیر مدهای روز انتخاب می كنند ولی به دلیل اینكه خود دارای درآمد نیستند، توان مالی كمی دارند و بیشتر سعی می كنند با خرید لباس‌های ارزان‌قیمت، نیازهای خود را رفع كنند . میزان مصرف مد در این گروه برابر هفتصد میلیارد تومان است .

این تحقیق گروه دوم را گروه 20 تا 30 سال ( جوانان ) اعلام کرده و با اشاره به این که جمعیت شهرنشین این گروه حدود سیزده میلیون نفر است می‌افزاید:" افراد این گروه همچنان پیرو جدی مد هستند ولی نه به شدت گروه سابق به طوری‌كه بین پنجاه تا هفتاد و پنج درصد پوشاكی كه می پوشند تحت تأثیر مدهای روز است. افراد این گروه قدرت مالی بیشتری دارند و به كیفیت و تا حدی مارك لباس‌ها اهمیت بیشتری می دهند و در این مورد پول بیشتری خرج می كنند . مقدار مصرف در این گروه برابر هزار و سیصد میلیارد تومان است .

در ادامه این تحقیق گروه سوم میان 30 تا 40 ساله ها ( گروه بزرگسالان ) عنوان شده که افراد این گروه در مورد پیروی از مد محافظه كار تر بوده و در حدود پنجاه درصد پوشاكی كه می پوشند تحت تأثیر مد های روز است. این گزارش می‌افزاید: افراد این گروه بیش از گروه قبل به كیفیت و مارك دار بودن لباس اهمیت می دهند و بیشتر در این مورد خرج می كنند. مقدار مصرف مد در این گروه برابر با سیصد میلیارد تومان است .

اما گروه چهارم در تحقیق انجام شده توسط صمدی گروه 40 تا 55 ساله ها ( افراد میانسال ) هستند. از نظر وی افراد این گروه هم همچنان متأثر از مد روز بوده و بین سی تا پنجاه درصد از ارزش خرید هایشان تحت تأثیر مد است ولی سلیقه خرید كردنشان كمابیش مانند گروه سابق است.بر اساس این گزارش تعداد افراد این گروه ده میلیون نفر و سرانه مصرف مد آنها سی هزار تومان و مقدار مصرف مد در این گروه برابر با دویست میلیارد تومان است.

با این همه به دلیل سرمایه‌گذاری سنگینی که پوشاک درحوزه مد به منظور ایجاد جریان فرهنگی برای جوانان نیاز دارند این حوزه به حال خود رها شده وهویت ملی و بومی سلیقه و مد ایرانی را در معرض خطر قرار داده است. این خطر نیز بیشتر از جانب کشورهایی مانند چین یا ترکیه است که به دلیل نرخ پایین پوشاک سعی دارد بازار ایران را به تسخیر خود درآورده که در نهایت منجر به تهدید تعطیلی بسیاری از کارگاه‌ها و کارخانه‌های نساجی در کشور نیز شده است.

روزنامه حریت چاپ آنکارا در تاریخ 10-03-1388 به نقل از"ندیم اورون"، رئیس "فدراسیون طراحان مد و لباس های آماده ترکیه" نوشت: "شرکت های تولید لباس و طراحان مد به دنبال بازارهای جایگزین اروپا هستند و در این میان فدراسیون متبوعش ، ایران و ممالک آفریقایی را به عنوان بازارهای مقصد در آینده برگزیده و قصد دارد مذاکراتی دوجانبه برای برپایی کارگاه های آموزشی در این کشورها ترتیب دهد می‌نویسد:"همسایه ما، ایران، کمتر از بحران اقتصاد جهانی متاثر شده است. درآمد این کشور برپایه نفت متمرکز شده و اقتصاد آن در حال رونق است."

اورون افزود: "خیلی از زنان ایرانی مجذوب خلاقیت و سبک طراحان مد ترکیه ای شده اند. تا به حال محصولات زیادی به ویژه از استانبول به ایران صادرات شده و هدف ما فقط این است که این فروش ها را سازماندهی کنیم. در حال حاضر این فروش ها به شکل رفت و آمد تاجران صورت می گیرد و باید از فرصت استفاده کرد و آن را به صورت صادرات سازماندهی شده درآورد." ترکیه از نظر حجم تولید لباس در رده چهارم پس از کشورهای ایتالیا، چین و هنگ کنگ قرار دارد.

براساس آمار گمرک ارزش واردات پوشاک ( که اقلام وارداتی بیشتر از مد روز تبعیت می‌کنند) در سال 87 حدود 14 میلیون و 893 هزار و 861 دلار بوده که این رقم نسبت به سال 86، حدود 46 درصد افزایش یافته است. ارزش واردات پوشاک در سال 87 معادل 14 میلیارد و 313 میلیون و 573 هزار و 224 تومان بوده است.

بنابر آمار گمرک ایران وزن پوشاک وارداتی در سال 87، یک میلیون و 937 هزار و 917 کیلوگرم و ارزش واردات پوشاک در سال 86 حدود 10 میلیون و 198 هزار و 736 دلار بود که ارزش واردات در این سال نیز نسبت به واردات پنج میلیون و 855 هزار و 873 دلاری پوشاک در سال 85 ؛ حدود 2/74 درصد افزایش نشان می دهد. وزن پوشاک وارداتی در سال 86 نیز حدود یک میلیون و 270 هزار و 19 کیلوگرم بود.

در این باره مهدی یکتا دبیر اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان نساجی و پوشاک در باره افزایش تعرفه واردات پوشاک که منجر به کاهش واردات قانونی شده در گفت و گو با روزنامه سرمایه می‌گوید: " در حال حاضر حدود 40 تا 50 درصد بازار پوشاک کشور توسط پوشاک خارجی که از طریق رسمی یا قاچاق وارد کشور می شود تامین می شود."

یکتا همچنین افزود: "متاسفانه واردات پوشاک از مبادی غیرقانونی مانند قاچاق یا کم اظهاری در گمرک ادامه دارد و بنابراین به عقیده ما، واردات پوشاک به داخل کشور نیز از آمار رسمی گمرک است چرا که در حال حاضر تنها برندهای معروف اقدام بیشتر از طریق رسمی پوشاک را وارد کشور می کنند."

به گفته او، بخش اعظمی از پوشاک موجود در بازار از شرق آسیا وارد کشور می شود. در حالی که کشورهای عمده صادرکننده پوشاک به ایران در آمارهای رسمی، کشورهای اروپایی است که پوشاک آنها برندهای معروفی دارد و تنها از راه های رسمی به کشورهای دیگر وارد می شود.

بازار پوشاک در حالی بدون فرهنگسازی در مد و عدم ممانعت از واردات به حال خود رها شده است که به گزارش روزنامه ایران در 28 خرداد 87 " دولت فرانسه از حجم زیاد واردات پوشاك ساخت چین به اتحادیه اروپا شدیداً ابراز نگرانى كرد. پاتریك دویژان، وزیر صنعت فرانسه، اعلام كرد چنانچه صادرات پوشاك چین مهار نشود، حدود هفت هزار شغل در صنعت نساجى فرانسه به خطر خواهد افتاد.

اما کفایت امیرپور مشاور امور بانوان وزارت اقتصاد و دارایی از زاویه موضوع حجاب به مسئله واردات پوشاک و مد توجه کرده و می‌گوید که " یكی از علل ترویج بی‌حجابی را واردات بی رویه پوشاك است و وارد كنندگان پوشاك باید مدل‌ها و لباس‌هایی را وارد كشور كنند كه با فرهنگ ایرانی هماهنگ باشد."

این درحالی است که محمدصادق مفتح، معاون توسعه داخلی وزارت بازرگانی در اسفند سال 1388 عنوان کرده بود که اگر واردات کالا قبیح است واردات پوشاک به مراتب از واردات سایر اقلام قبیح‌تر است زیرا واردات پوشاک جنبه فرهنگی داشته و بر فرهنگ مردم کشور تاثیر می‌گذارد...و اگر پوشاک چین، تایلند و هند بازارها را در اختیار گرفته‌اند تنها با داشتن برند قوی بوده است. وی خاطرنشان کرد: اگر ما هم بخواهیم در این زمینه پیش‌قدم شویم باید برند مشخصی را ایجاد کنیم.